ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

8

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

نصر بن مزاحم مى گويد : معاويه به جرير گفت : منتظر باش من هم بايد در اين كار بنگرم و از نظر مردم شام آگاه شوم . چند روزى كه گذشت معاويه دستور داد كه منادى بانگ نماز جماعت زند و چون مردم جمع شدند به منبر رفت و چنين گفت : سپاس خداوندى را كه سران و بزرگان را اركان اسلام و شرايع را برهان ايمان قرار داده است و اخگر اسلام در سرزمين مقدس ، كه خود آنجا را محل پيامبران و بندگان صالح خويش قرار داده است ، فروزان شده است ، و مومنان را در سرزمين شام در آورده و آن سرزمين را براى ايشان و آنان را براى آن سرزمين پسنديده است كه پيشاپيش از اطاعت و خير خواهى آنان نسبت به خلفاى خود آگاه بوده است ، و ايشان را بر پا دارندگان فرمان خويش و مدافعان دين و حريم آن قرار داد . و آن گاه ايشان را مايهء نظام كار اين امت و نشانه‌هاى بارز راه نيكى ها قرار داد و خداوند به وسيلهء ايشان ، پيمان شكنان را مى راند و هماهنگى و دوستى مومنان را فراهم مىكند . اينك ما از خداوند يارى مى جوييم تا ما را در كار مسلمانان كه انسجام آن از هم گسيخته و نزديكى آنان به دورى تبديل شده است يارى دهد . پروردگارا ما را بر آن كسانى كه مى خواهند فتنهء خفتهء ما را بيدار كنند و افراد ما را كه در ايمنى هستند بترسانند و قصد دارند خونهاى ما را بريزند و راههاى ما را نا امن سازند نصرت عنايت كن . و خداوند خود مىداند كه ما براى آنان [ شكنجه و ] عقابى را اراده نكرده‌ايم و پرده‌يى را ندريده‌ايم و اسب و سپاهى به سوى ايشان نرانده‌ايم . آرى خداوند ستوده از كرامت خويش جامه‌يى بر ما پوشانده است كه هرگز تا طنين صدا از كوه مى رسد و باران فرو مى بارد و هدايت شناخته مىشود با ميل خويش از تن بيرون نمى آوريم ، ولى حسد و ستم آنان را بر اين كار واداشته است و ما از خداوند بر عليه آنان يارى مى جوييم . اى مردم به خوبى مى دانيد كه من خليفهء امير المؤمنين عمر بن خطاب و خليفه امير المومنين عثمان بن عفان برشمايم و هيچ گاه هيچ كس از شما را بر كارى كه از آن شرم و آزرم داشته باشد وادار نكرده‌ام و مى دانيد كه من خونخواه عثمان هستم . بدون ترديد او مظلوم كشته شده است و خداوند متعال مى فرمايد : « و هر كس مظلوم كشته شود براى ولى او قدرت و تسلط قرار داديم و او در خونريزى زياده روى مكند كه او از جانب ما مؤيد و نصرت داده شده است ، » و من اينك دوست دارم كه آنچه در مورد كشته شدن عثمان در دل